Ngành vận tải đang đứng trước những bước ngoặt lớn về công nghệ và tính bền vững để đáp ứng yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế. Trong khuôn khổ bài viết này, Ratraco Solutions sẽ cập nhật nhanh Báo cáo Logistics 2025, phác họa toàn cảnh Logistics Việt Nam 2025 thông qua lộ trình Smart Logistics 2025, blockchain trong chuỗi cung ứng, Smart Warehouse và ứng dụng AI trong logistics. Đồng thời, chúng tôi sẽ cùng doanh nghiệp nhìn lại chiến lược phát triển logistics đến năm 2035 gắn liền với Logistics xanh và tiêu chuẩn ESG để nâng tầm vị thế báo cáo Logistics Việt Nam trên bản đồ toàn cầu.
Tổng quan môi trường kinh doanh và chiến lược phát triển Logistics 2025
Cùng Ratraco phân tích bức tranh toàn cảnh về thị trường và những định hướng chiến lược then chốt giúp ngành Logistics bứt phá trong năm 2025:
Tình hình kinh tế thế giới và Việt Nam năm 2025
Kinh tế thế giới: Ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ với đà tăng trưởng ổn định và thương mại quốc tế đạt mức kỷ lục, đặc biệt tại khu vực Đông Á và Châu Phi. Tuy nhiên, ngành logistics toàn cầu vẫn đối mặt với các rủi ro từ sự phân hóa quan hệ quốc tế, tranh chấp thương mại và xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng “nearshoring” (chuyển sản xuất về gần thị trường tiêu thụ).
Kinh tế Việt Nam: Duy trì các chỉ số vĩ mô ổn định, tạo niềm tin cho sản xuất và lưu thông hàng hóa. Hoạt động xuất nhập khẩu phục hồi mạnh mẽ, đạt kim ngạch ấn tượng với các đối tác lớn như Hoa Kỳ và Trung Quốc. Tổng khối lượng vận tải hàng hóa năm 2025 ước đạt 3,027 tỷ tấn, tăng 14,1% so với năm trước. Tổng kim ngạch đạt con số ấn tượng 930,05 tỷ USD (tăng 18,2%), trong đó Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế xuất siêu với 20,03 tỷ USD.
Thị trường logistics toàn cầu và mô hình phát triển
Thị trường toàn cầu: Năm 2025 chứng kiến những thách thức như thiếu hụt lao động, gián đoạn địa chính trị và áp lực lạm phát do giá dầu tăng. Biến đổi khí hậu cũng làm tăng chi phí hàng hải, buộc các doanh nghiệp phải tăng cường khả năng phục hồi và đa dạng hóa nguồn cung.
Mô hình quốc gia: Báo cáo nghiên cứu một số mô hình điển hình, ví dụ như Mexico với việc phát triển 10 hành lang công nghiệp và đẩy mạnh đầu tư vào logistics lạnh, logistics xanh để nâng cao chỉ số hiệu quả logistics (LPI).
Chính sách Logistics
Chiến lược quốc gia: Năm 2025 là cột mốc quan trọng khi Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 – chiến lược phát triển logistics đến năm 2035, tầm nhìn đến 2050. Đây là bản chiến lược đầu tiên của ngành, xác định logistics là ngành dịch vụ hạ tầng thiết yếu.
Cải cách hành chính: Việc triển khai Nghị quyết của Quốc hội về sáp nhập các đơn vị hành chính (giảm từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành phố) giúp tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động logistics tại địa phương. Mục tiêu chiến lược: Việt Nam đặt mục tiêu lọt vào Top 40 LPI vào năm 2025 và Top 30 vào năm 2030, chuyển dịch từ cải cách điểm nghẽn sang chiến lược tích hợp và thông minh.
Tóm lược Báo cáo Logistics Việt Nam 2025: Chiến lược phát triển và đột phá công nghệ số
Ratraco Solutions sẽ cập nhật báo cáo Logistics 2025, trọng tâm là lộ trình Smart Logistics 2025, ứng dụng AI trong logistics, blockchain trong chuỗi cung ứng, tự động hóa kho hàng (Smart Warehouse), chiến lược Logistics xanh và tiêu chuẩn ESG hướng đến năm 2035 của Logistics Việt Nam 2025 thông qua tóm tắt từng chương như sau:
Chương I: Môi trường kinh doanh dịch vụ Logistics
Bối cảnh thế giới: Kinh tế toàn cầu phục hồi mạnh mẽ với thương mại quốc tế đạt mức kỷ lục, nhưng cũng đối mặt với thách thức từ sự phân hóa quan hệ quốc tế và xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng (“nearshoring”).
Kinh tế Việt Nam: Năm 2025 là cột mốc quan trọng kết thúc kế hoạch 5 năm 2021-2025, ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất và xuất nhập khẩu, đặc biệt với các thị trường Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Chính sách: Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035 với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics khu vực, giảm chi phí xuống còn 12-15% GDP.
Chương II: Hạ tầng Logistics
Đột phá hạ tầng: Hiện thực hóa mục tiêu 3.000km đường bộ cao tốc và cơ bản hoàn thành giai đoạn 1 Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Kết nối đa phương thức: Khởi công tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và cải thiện hạ tầng đường thủy, cảng biển để giảm chi phí và mở rộng không gian phát triển cho các vùng trọng điểm.
Chương III: Dịch vụ Logistics
Thực trạng dịch vụ: Các loại hình vận tải (đường bộ, sắt, biển, thủy nội địa, hàng không) đều có sự tăng trưởng. Ba cảng lớn của Việt Nam đã lọt vào danh sách 100 cảng container bận rộn nhất thế giới.
Năng lực doanh nghiệp: Tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng hệ thống quản lý kho (WMS) và vận tải (TMS) đạt khoảng 55-60%, giúp rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng đáng kể.
Chương IV: Logistics trong doanh nghiệp sản xuất và thương mại
Xu hướng mới: Chuyển đổi số là tất yếu với khoảng 70% doanh nghiệp vừa và lớn đã triển khai ít nhất một giải pháp số hóa, giúp giảm 20-25% chi phí quản lý.
Động lực thương mại điện tử (TMĐT): TMĐT tiếp tục thúc đẩy nhu cầu giao hàng chặng cuối (last-mile delivery) với tốc độ tăng trưởng cao.
Chương V: Hoạt động hỗ trợ về Logistics
Phát triển nhân lực: Tỷ lệ lao động có trình độ đại học trong ngành đạt khoảng 40-45%. Mục tiêu đến năm 2025, tỷ lệ nhân sự có kỹ năng số đạt khoảng 50-55%.
Hợp tác quốc tế: Việt Nam đăng cai thành công Đại hội FIATA Thế giới 2025 tại Hà Nội, thu hút hơn 1.000 đại biểu từ 80 quốc gia với chủ đề “Logistics xanh và khả năng thích ứng”.
Chương VI: Phát triển Logistics ở địa phương
Thay đổi địa giới: Việc sáp nhập các đơn vị hành chính (còn 34 tỉnh thành theo Nghị quyết 60-NQ/TW) tạo ra không gian phát triển mới và yêu cầu quy hoạch lại hạ tầng logistics cấp địa phương.
Điểm sáng vùng: Hải Phòng và TP.HCM tiếp tục là đầu tàu với các mô hình kho thông minh, logistics xanh và trung tâm phân phối TMĐT hiện đại.
Chương VII: Chuyên đề Logistics thông minh
Định nghĩa: Là mô hình Logistics 4.0 dựa trên AI, IoT, Dữ liệu lớn (Big Data) và Học máy (ML) để tối ưu hóa toàn bộ chuỗi cung ứng theo thời gian thực.
Thực trạng tại Việt Nam: Đang ở giai đoạn đầu của chuyển đổi số. Chiến lược quốc gia đặt mục tiêu 80% doanh nghiệp logistics sẽ sử dụng các giải pháp chuyển đổi số vào năm 2035.
Khuyến nghị: Cần xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
>>Xem chi tiết Báo cáo logistics Việt Nam 2025 pdf tại đây: BAO CAO LOGISTICS VIET NAM 2025
Nhu cầu phát triển và đào tạo nguồn nhân lực logistics tại Việt Nam
Nhằm đáp ứng tốc độ chuyển đổi số nhanh chóng, việc nâng tầm chất lượng và quy mô đào tạo nguồn nhân lực trở thành yêu cầu cấp thiết của ngành logistics Việt Nam hiện nay:
Nhu cầu phát triển nhân lực logistics Việt Nam
Ngành logistics đang trở thành trụ cột trung tâm của nền kinh tế Việt Nam với quy mô chiếm khoảng 4,5% – 5% GDP và tốc độ tăng trưởng ấn tượng từ 14% – 25%/năm giai đoạn 2020 – 2025. Nhu cầu nhân lực hiện nay có những đặc điểm chính sau:
Sự thay đổi về chất: Cấu trúc kỹ năng đang dịch chuyển từ “tác nghiệp” đơn thuần sang “phân tích và quản trị tích hợp”, đòi hỏi nhân sự phải có năng lực về công nghệ số và đổi mới sáng tạo.
Quy mô doanh nghiệp: Hiện có khoảng 35.792 doanh nghiệp đang hoạt động, chủ yếu là quy mô nhỏ (dưới 49 lao động), với trung bình 20 nhân sự mỗi doanh nghiệp.
Dự báo thiếu hụt: Đến năm 2030, ngành logistics đối mặt với thách thức thiếu hụt nhân lực trầm trọng ở cả ba kịch bản:
- Kịch bản thấp: Thiếu khoảng 1,02 triệu người;
- Kịch bản trung bình: Thiếu khoảng 1,04 triệu người;
- Kịch bản cao: Nhu cầu có thể còn lớn hơn nữa để đáp ứng tốc độ tăng trưởng ngành.
Đào tạo và phát triển nhân lực logistics
Để giải quyết bài toán thiếu hụt, báo cáo đề xuất các hướng đi chiến lược:
- Triển khai các nền tảng học tập số (E-learning), mô phỏng bằng thực tế ảo (VR/AR) và hệ thống phân tích dữ liệu học tập để rút ngắn khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp;
- Chính sách quốc gia: Xây dựng Chiến lược quốc gia về phát triển nhân lực logistics đến năm 2045, gắn liền với chuyển đổi số, Logistics xanh và tiêu chuẩn ESG;
- Thành lập Học viện: Đề xuất thành lập Học viện Logistics Quốc gia để đào tạo chuyên sâu về ứng dụng AI trong logistics, Big Data và quản trị chuỗi cung ứng 4.0.
- Mục tiêu kỹ năng: Phấn đấu đạt tỷ lệ nhân sự có kỹ năng số từ 50 – 55% vào năm 2025.
Thực trạng phát triển logistics thông minh tại Việt Nam
Theo Báo cáo Logistics 2025, thực trạng phát triển logistics thông minh tại Việt Nam hiện nay như sau:
Nghị quyết và quyết định của Nhà nước ban hành năm 2025
Trong năm 2025, Nhà nước đã ban hành các văn bản quan trọng tạo hành lang pháp lý cho đổi mới sáng tạo:
- Quyết định số 2229/QĐ-TTg (09/10/2025): Phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ Logistics Việt Nam 2025 – 2035, tầm nhìn đến 2050.
- Nghị quyết số 03/NQ-CP (09/01/2025): Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
- Quyết định số 1131/QĐ-TTg (12/6/2025): Ban hành Danh mục công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Tình hình áp dụng logistics thông minh tại Việt Nam
Thực trạng ứng dụng công nghệ Smart Logistics 2025 tại Việt Nam đang có sự phân hóa rõ rệt:
- Mức độ trưởng thành số: Phần lớn (90%) doanh nghiệp logistics vẫn đang ở giai đoạn số hóa cơ bản. Rất ít doanh nghiệp đạt cấp độ 3 trở lên trong chuyển đổi số;
- Nhóm dẫn đầu: Các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp FDI đang đi đầu như: Tân Cảng Sài Gòn, Gemadept, Viettel Post, Vietnam Post, DHL, Fedex….Các đơn vị này đã triển khai mạnh mẽ hệ thống quản lý vận tải (TMS) và kho bãi (WMS) (đạt khoảng 55-60% doanh nghiệp);
- Công nghệ ứng dụng: Các công nghệ như ứng dụng AI trong logistics, IoT, Big Data và học máy (ML) đang bắt đầu được đưa vào vận hành thực tế năm 2025 để tối ưu hóa quy trình;
- Hạn chế: Hệ thống hạ tầng dữ liệu chưa đồng bộ, liên kết vùng còn yếu và thiếu hụt nhân sự am hiểu logistics 4.0 vẫn là những rào cản chính.
Ratraco Solutions đã cập nhật Báo cáo Logistics 2025, khẳng định vị thế của Logistics Việt Nam 2025 thông qua việc đẩy mạnh Smart Logistics 2025, ứng dụng AI trong logistics, Blockchain trong chuỗi cung ứng và tự động hóa kho hàng (Smart Warehouse). Hướng tới chiến lược phát triển logistics đến năm 2035, chúng tôi cam kết mục tiêu Logistics xanh và tiêu chuẩn ESG, đưa báo cáo Logistics Việt Nam vươn tầm bền vững…Đồng hành cùng chúng tôi để tích lũy thêm nhiều kiến thức Logistics và Xuất nhập khẩu giá trị.
